Het vrijhandelsakkoord tussen Europa, Colombia en Peru: een stand van zaken

De Stop the Killings campagne van vorig jaar stond helemaal in het teken van de vrijhandelsakkoorden die Europa heeft afgesloten met Colombia en Peru. De sociale beweging in die landen werd niet geconsulteerd en verzet zich hevig tegen de FTA's. Op 10 december voerde STK! met enkele honderden mensen actie aan het Europees parlement in Brussel, ter ondersteuning van hun strijd.

Vrijhandelsakkoord?

Vrijhandel is gebaseerd op het idee dat goederen en diensten tussen landen zo vrij mogelijk kunnen verhandeld worden, zonder taksen op import of export. Op zich niks mis mee zo klinkt het, ware het niet dat ontwikkelingslanden vaak een minder sterke onderhandelingspositie hebben, en belangen van multinationals vaak doorwegen op die van de bevolking. 

Business Europe wil dit handelsakkoord zo snel mogelijk goedgekeurd. Ondanks het feit dat het om kleine markten gaat, ziet het Europese Dienstenfonds (ESF) in Colombia, Peru en Centraal Amerika een potentiële markt van 118 miljoen mensen met een groeiende vraag naar diensten. De voornaamste sectoren waar Europa in wil investeren is telecommunicatie, constructie, distributie en financiële diensten. Gezien het onlangs goedgekeurde vrijhandelsakkoord met de VS is ingegaan op 15 mei, heeft Europa haast om bepaalde sectoren in te palmen vooraleer de Amerikanen ermee weg zijn. Last, but not least, denkt het ESF uiteraard ook dat meer handel zal leiden tot economische groei in Colombia en Peru. En daarvan zou de hele bevolking baat hebben.

De zakenwereld in Colombia en Peru juichen het initiatief ook toe en rekenen op een toegang tot nieuwe markten, buitenlandse investeerders en het creeren van werkgelegenheid. De voorzitter van de Colombiaanse werkgeversorganisatie ASOFONDOS vraagt de internationale gemeenschap om de pogingen van de Colombiaanse overheid te erkennen om de mensenrechtensituatie te verbeteren en kwetsbare groepen te beschermen. Cijfers van mensenrechtenorganisaties en vakbonden terplekke tonen het tegendeel. 

De kritiek van de sociale beweging in een notedop:

  • Volgens Recalca zal vooral Europa toegang krijgen tot een nieuwe markt, en zullen Colombiaanse en Peruaanse producenten niet kunnen concurreren. De clausules in het akkoord over investeringen en overheidsaanbestedingen beperken de ruimte voor overheidsbeslissingen en maakt het moeilijk om industrieën te nationaliseren.

  • De provisies over intellectuele eigendomsrechten en privatisering van gezondheidszorg staan generische geneesmiddelen in de weg en bemoeilijkt de toegang tot geneesmiddelen.

  • Privatisering van de financiële markt maakt dat landen minder goed kunnen reguleren en dus gevoeliger zijn aan prijsschommelingen

  • De regering heeft tot nog toe geen inspanningen gedaan om mensenrechtenschendingen aan te pakken, en was er zelfs mede verantwoordelijk voor. De huidige Colombiaanse president Santos was minister van Defensie onder het vorige regime van Uribe.

  • De crisis van interne vluchtelingen is sterk verbonden met de inbeslagname van land door bedrijven of overheden.

  • Het akkoord zorgt ongetwijfeld voor een toename van investeringen in extractieve inustrieën. Waar grootschalige mijnbedrijven actief zijn, is een sociaal conflict. De Conga-case in Peru bewijst dit.

  • Milieuschade door de druk op waterbronnen, ontbossing en biodiversiteit

  • Last, but not least: beide landen zullen minder inkomsten hebben omwille van de vermindering of afname van douanetarieven

Stand van zaken : een Actieplan

Het vrijhandelsakkoord zal gestemd worden in september in het Europese parlement. Maar op 16 maart echter besliste de Europese Raad (beïnvloed door de zakenbelangen van Business Europe?) dat het vrijhandelsakkoord alvast "voorlopig geïmplementeerd" zou kunnen worden, nog vóór de stemming door het Europees parlement. Hiervoor werd een actieplan gestemd, zoals jullie kunnen lezen in volgend persbericht. Het actieplan is in strijd met de beslissing dat iedere lidstaat van Europa zijn zeg moet kunnen hebben over dit controversieel akkoord, zoals EU commissaris voor handel Karel De Gucht ons nog verzekerde na onze actie van 10 december. (zie brief in bijlage)

Wat nu?

De vakbonden en sociale bewegingen in Colombia en Peru blijven zich organiseren en uitspreken tegen dit akkoord. En wij blijven hen steunen. Wat kunnen jullie doen om onze Belgische Europarlementairen te overtuigen neen te stemmen?

Daarnaast ondersteunen we uiteraard de internationale petitie, die in januari gelanceerd werd. Een warme oproep om ook deze te tekenen op www.fta-eu-latinamerica.org