Juana Ramírez Santiago (Guatemala)

Juana Ramirez Santiago (54 jaar), een inheemse Maya Ixil vrouw en mensenrechtenactivist, werd op 21 september 2018 neergeschoten nabij de stad Nebaj in het Guatemalaanse departement Quiche. Hierdoor komt de teller van van mensenrechtenactivisten die dit jaar werden vermoord in Guatemala op 21.

Ramirez werkte als vroedvrouw in haar gemeenschap. Daarnaast was zij ook oprichter van het Netwerk van Ixil Vrouwen, een vrouwenorganisatie die zich inzet voor de verdediging van de vrouwenrechten in de plattelandsgebieden van Guatemala. Zij was ook lid van het Committee of Capesino Development (CODECA), een organisatie die zich inzet voor de arme plattelandsbevolking. CODECA werkt onder meer rond loonomstandigheden van boeren, landhervorming en de nationalisering van energie. Een recent rapport van de Verenigde Naties toont aan dat het aantal aanvallen en veroordelingen van mensenrechtenactivisten in Guatemala een opmars maakt. De moord op Ramirez komt er snel na de dood van Juana Raymundo, een 25 jarige Ixil verpleegster, op 28 juli 2018. Raymundo was eveneens lid van CODECA. Haar lichaam vertoonde sporen van foltering, en werd eveneens teruggevonden nabij Nebaj.

Omwille van haar positie werd Ramirez meermaals bedreigd. Reeds sinds 2004 krijgen de activisten van het Network van Ixil Vrouwen af te rekenen met intimidatie, wat nu tot een hoogtepunt lijkt te komen. Dit jaar werden al drie leden van de vrouwenorganisatie fysiek aangevallen. Ramirez was onderweg naar het werk van haar echtgenoot, maar kwam daar nooit aan. Ze werd vier keer door een kogel geraakt, en overleed voor de hulpdiensten arriveerden.

Op welke manier werkt deze persoon rond mensenrechten?

Ramirez was oprichter van het Netwerk van Ixil Vrouwen en lid van het Committee of Capesino Development (CODECA). Het Netwerk van Ixil Vrouwen zet zich in voor de bescherming van vrouwenrechten. CODECA is actief op het gebied van sociale bescherming van de plattelandsbevolking.

Welke prijs betaalt deze persoon daarvoor?

Ramirez betaalde haar engagement met haar leven. Ze werd omwille van haar positie door een groep benaderd en met vier kogels vermoord.

Welke zijn de meest recente feiten die zich hebben gesteld?

Leden van het Network van Ixil Vrouwen worden al vele jaren onder druk gezet. Ze krijgen te maken met bedreigingen en fysiek geweld. Ook de leden van CODECA staan onder grote druk. De moorden op Ramirez en Raymundo zijn slechts voorbeelden van een groter probleem. In Guatemala staat het opkomen voor de mensenrechten gelijk met zich opstellen in het centrum van de schietschijf. Meer dan twintig gemeenschapsleiders werden reeds in de loop van dit jaar vermoord. Vele van hen zetten zich actief in voor de bescherming van hun land tegen de exploitatie door nationale en internationale bedrijven.

Nederlands