Stop the killings: niet alleen woorden maar ook daden

Stopthekillings.be, de campagnecoalitie tegen de politieke moorden in de Filippijnen, voert al meer dan twee jaar actie en slaagde erin om deze problematiek onder de aandacht te brengen van de publiek opinie en de beleidsmakers in België. Daarnaast steunen we ook concrete projecten die op het terrein iets aan de situatie kunnen veranderen. De steun aan de National Union of People's Lawyers is daar een voorbeeld van.

De National Union of Peoples’ Lawyers (NUPL) is de Filippijnse organisatie van mensenrechtenadvocaten die slachtoffers van moorden en ontvoeringen verdedigen. Veel van haar leden werden zelf al bedreigd of konden ontsnappen aan een aanslag. Mensenrechtenadvocaten uit het hele land vonden het noodzakelijk om zich te verenigen om hun ervaringen en kennis uit te wisselen zodat ze de beste verdediging voor de onderdrukten kunnen verzekeren.

De mensenrechtensituatie in de Filippijnen is ronduit slecht. President Gloria Macapagal Arroyo is berucht omdat meer dan 900 mensen vermoord zijn om politieke redenen sinds haar aantreden in 2001. Onder de slachtoffers zijn heel wat syndicalisten en mensenrechtenactivisten.

Daarnaast zijn er ook al meer dan 200 mensen “verdwenen”. Dikwijls leiden alle sporen in de richting van het leger, maar politie en parket doen haast niets om deze mensen terug te vinden. De familie en vrienden van de slachtoffers blijven soms jarenlang in het ongewisse. Degene die toch terug opduiken vertellen dat ze gemarteld en misbruikt werden.

Legale verweerinstrumenten

In het Filippijnse rechtssysteem bestaat er een Habeas Corpus procedure: Als je weet dat iemand zich in (voor)hechtenis bevindt bij leger of politie, kan je een verzoekschrift voor de rechtbank brengen met de eis om de aangehoudene vrij te laten. Heel wat familieleden van vermisten hebben dit geprobeerd wanneer alle sporen van ontvoering in de richting van het leger wezen. Helaas werden deze verzoeken steeds afgewezen door de rechtbanken, omdat het leger steevast ontkende dat de betroffen personen bij hen in hechtenis verbleven.

Slachtoffers en mensenrechtenadvocaten stonden aldus feitelijk machteloos; hun frustratie werd gedeeld door het hoogste gerechtshof, het Supreme Court. Onder invloed van de nieuwe opperrechter Chief Justice Puno, werd een nieuwe procedure uitgewerkt: de Writ of Amparo.

Met de Writ of Amparo, een nieuw verzoekschrift dat in het Spaans “bescherming” betekent en dat reeds in verschillende vormen in Zuid-Amerika bestaat, zouden de militaire of politionele autoriteiten niet langer vrijblijvend kunnen ontkennen dat ze betrokken waren bij ontvoeringen of politieke moorden. Ze zouden nu moeten bewijzen dat ze niet betrokken zijn en hun gevangenissen voor inspectie openstellen indien de rechtbank dit vraagt.

Het Supreme Court wil ook een tweede procedure ontwikkelen, de Writ of Habeas Data, waarbij de rechter het leger en de politie kan dwingen om bepaalde documenten over te maken aan degene die een een verzoekschrift indient. Zo kan men bijvoorbeeld bekomen dat het leger de lijsten met gedetineerden moeten overmaken aan familieleden van een vermiste waarvan men vermoedt dat deze gevangen zit in een bepaald militair kamp.

Druk op de ketel

Deze legale verweerinstrumenten hebben hun verdiensten maar het is enorm belangrijk om ervoor te zorgen dat ze geen dode letter blijven. Het is daarin dat de NUPL haar opdracht ziet. De mensenrechtenadvocaten willen een grotere bekendheid geven aan deze procedures zodat ze ook effectief gebruikt worden en op een manier geïnterpreteerd worden die de slachtoffers ten goede komt.

Het werk van organisaties als NUPL is vrij gespecialiseerd maar zeer belangrijk. Bovendien is het complementair met wat andere organisaties doen. Enerzijds zijn er mensenrechtenorganisaties die de schendingen en problemen in kaart brengen en analyseren. Daarnaast zijn er organisaties die campagne voeren, zowel lokaal als internationaal. Stopthekillings.be is er één van. Andere organisaties, zoals NUPL, proberen door concrete veranderingen de mensenrechtenschendingen in te dijken. Samen houden we de druk op de ketel.

Stopthekillings.be besliste daarom om financiële steun te verlenen aan de campagne van NUPL om de nieuwe legale procedures bekend te maken. We konden, dankzij een extra gift van ACV Brussel, 2500 euro overmaken aan NUPL. Dat kwam net op tijd voor een belangrijke conferentie waar Chief Justice Puno de belangrijkste spreker was.

Foto's van de conferentie staan op arkibongbayan.org

NUPL heeft ook een eigen website.